بيخوابى - سهر گاهى در خواب انسان اختلالى بوجود مىآيد كه اين اختلال يا در شروع خواب است و يا در ادامه آن اين اختلال را معمولا بيخوابى يا سهر مىنامند . بعضى افراد خيلى دير و به سختى بخواب مىروند عده‌اى به حال طبيعى بخواب مىروند اما زود بيدار مىشوند و تا صبح بيدار مىمانند عده‌اى بيخوابى شديد دارند و ممكن است هفته‌ها يا ماهها بخواب نروند يا خواب رفتن آنان بسيار كوتاه‌مدت باشد و همچنان بيدار بمانند اين افراد وضع دشوارى دارند . عواملى كه مىتوانند در بيخوابى دخالت داشته باشند . 1 - اختلالات و ناراحتيهاى روحى و روانى مانند اضطراب و افسردگى افراد مضطرب خيلى دير بخواب مىروند ولى افراد افسرده دير بخواب نمىروند اما مقدارى مىخوابند و بيدار شده معمولا بقيه شب را بيدار مىمانند . جهت مداوا بايد اولا در افراد مضطرب عاملى كه سبب اضطراب شده مرتفع شود ولى افسردگى را بايد مداوا نمايند تا خواب به حال طبيعى برگردد . 2 - عوامل فيزيولوژيكى مانند كم يا زياد شدن ترشح بعضى غدد داخلى كه در مقدار و نحوه خواب مؤثر مىباشند اين بيمارى پس از مشخص شدن علت آن وسيله پزشك هورمن‌شناس مداوا خواهد شد . 3 - مصرف الكل ، اكثر افراد الكليسم به اختلالات خواب مبتلا خواهند شد اين افراد اگر زودتر خوردن الكل را ترك كنند بتدريج به حال طبيعى برميگردند و در غير اين صورت هم اختلالات خواب تشديد مىشوند و هم آماده براى بيماريهاى ديگرى خواهند شد . 4 - مصرف بعضى از داروها مانند داروهاى ضد احتقان ، داروهائيكه در شيمى